همین جندی پیش پس از دیدن فیلم "یادگاری" نولان مطلبی نوشتم با عنوان "آغاز از پایان" و ایده شروع زندگی از پایان آن که وودی آلن هنرپیشه معروف سینما مطرح کرده بود اما اخیراً فیلمی به دستم رسید با همین ایده و مضمون/ سناریو با عنوان "مورد عجیب بنجامین باتن"!

پس از جنگ جهانی نوزادی متولد می شود که چهره و ساختار بدنی اش دقیقاً مثل 80 ساله ها می ماند . مادر سر زایمان می میرد و پدر او را جلوی ساختمان نگهداری از سالمندان سر راه می گذارد. زن سیاهپوستی که از سالمندان نگهداری می کند او را مثل فرزند خود سرپرستی می کند . هر چه زمان می گذرد بنجامین بهتر می شود و پس از 5 سال مثل پیرمردهای 75 ساله است . کمی بعد زن سیاهپوست از دوست پسرش حامله می گردد و  بچه ای دنیا می آورد اما همچنان مراقب بنجامین هم هست .

پس از حدود 15 سال بنجامین در یک یدک کش مشغول کار می شود و علیرغم کهولت سن عین یک نوجوان پرتلاش است و ... تجربه هایی از جنس رنج و لذت کسب می کند و در نهایت دل به دختر جوانی که از بچگی او را می شناسد ( دختر بزرگتر شده و بنجامین از پیری به جوانی رسیده) می بازد ولی دختر در عوالم دیگری است تا اینکه در نهایت ازدواج و پس از چندی صاحب دختری می شوند و  چون بنجامین به مرحله نوجوانی بر می گردد و زنش پا به سن میانسالی ، پس ناگریز جدایی اتفاق می افتد و سالها بعد که بنجامین تقریبا همسن دخترش است سری به خانه می زند و خانواده دارای پدری مهربان است و او بعنوان یک آشنای قدیمی معرفی می شود.

خیلی سریع و پس از سالها پسر بچه ای در خیابان یافت می شود که گویا آلزایمر گرفته و در خانه سالمندان نگهداری می شود و چند سال همسر سابق بنجامین که دیگر قدش کمان شده و در حالی که به عصا تکیه داده پسر بچه ای را که تازه راه رفتن آموحته ، می بوسد و در سکانس آخر هم شاهد کودکی هستیم که در ملحفه ای پیچیده شده و در بعل پیرزن چشم فرومی بندد.

ایده و مضمونی عالی با جملاتی فیلسوفانه و حکیمانه و صد البته گریم فوق العاده و استفاده از هنرپیشه هایی کاربلد دست به دست هم داده اند تا لطایف الحیلی بسازند شیرین و جذاب با هدفی که اصلی ترین و نهایی ترین و اساسی ترین پایه خانواده را هدف گرفته است : وقتی بنجامین در یدک کش کار می کند گاهی در هتلی اقامت می کند و شبها با زن شوهر داری مصاحبت می کند که در نهایت جذابترین شبها را برایشان رقم می زند یا وقتی که بنجامین پس از سالها برای اطلاع از وضعیت خانواده به شهر زادگاهش بر می گردد همسر سابقش شوهر دارد ولی شب به اقامتگاه بنجامین می رود و ... همه چیز عادی تر از عادی است ... در پایان فیلم هم  پیام فیلم خیلی صریح  بیان می شود! 

این فیلم و فیلمهای مشابه زیادی که اغلب محصول هالیوود هستند نشان می دهد که امروز دیگر حتی توصیه منتسکیو هم برای غرب کارساز نیست و  "فساد" به تنهایی غرب را ارضا نمی کند . امروز هدف آنها ، بنیان اساسی خانواده است . آخرین و اصلی ترین سنگر نجابت !

* این مطلب نقد فیلم نیست.

** منتسکیو در کتاب روح القوانین با اظهار نگرانی از اینکه در اثر تاثیر آب و هوای اروپا و همچنین اشتغال زنان ممکن است باعث کاهش جمعیت اروپا گردد ، توصیه می کند که در تئاترها صحنه های تحریک آمیز گنجانده شود تا شاید موجب تحریک تماشاگران گردد و پس از مراجعت به منزل ، زنان و مردان به یاد وظایف زناشویی شان باشند !

مسعود قلعه